Thành phố West Yellowstone nằm ở phía Tây YS, ngay chính giữa của YS nên là một địa điểm lý tưởng để làm căn cứ phát xuất đi thăm các nơi trong YS. Đoạn đường đi lên miền bắc YS phải vượt đèo và đi ngang qua khu lòng chảo Norris Geyser. Lái xe chạy trên đèo chật hẹp, nhìn lòng chảo Norris chạy dài, và rộng hơn mình tưởng; và nếu trên đoạn đường này mà gặp trời tuyết, lở trợt bánh và bay xuống khu lòng chảo bên dưới thì đúng là hết ý kiến. Cảnh trên đường đẹp quá, hết thác rồi núi đá, rồi hồ, thời giờ di đến các nơi của chúng tôi thường là gắp đôi người khác, một phần là tôi lái rất chậm để ngắm cảnh, và chụp hình.

Yellowstone N.P. (sẽ gọi tắc là “YNP”, “Park” hay “c.v.” ) được thành lập năm 1872 – là vườn quốc gia đầu tiên trên thế giới. Mỗi năm có hơn 3  triệu người đến viếng. Vườn có một diện tích đến 8,983 km² , chạy từ t.b. Idaho phía Tây sang Montana phía Bắc, phần chính là trong t.b. Wyoming. Người ta đến đây để xem cảnh đẹp 4 mùa và dã thú. Phong cảnh nơi đây có những cái khó tìm ở nơi khác. YNP nằm trên một “Supervolcano”!

Yellostone có 5 lối vào: Đông, Tây, Nam, Bắc và Đông Bắc. Từ đường US-20 chúng tôi ghé West Yellowstone Visitor Center để lấy tin tức và bản đồ. Sau đó vào cửa Tây của park, rồi vừa ngoạn cảnh vừa chạy về hướng Hotel (82 miles). 

Đại khái trong vườn quốc gia Yellowstone có 2 vòng “loop” gọi là “grand loop” như con số 8 và dài 228 km để đi lại. Với một diện tích lớn hơn 3 tỉnh miền Nam của  VN ta, muốn xem cho hết chắc cần nhiều ngày giờ. Trong vườn không có “Shuttle” như Yosemite hay Zion NP.

 Muốn thăm viếng các nơi ở Yellowstone cho tạm đủ thì cần một tuần. Nếu chỉ hai ba ngày, các bạn chỉ có thể ghé các điểm chính mà thôi như Mammoth Hot Springs, Old Faithful Area, Norris Geyser Basin, Grand Canyon, Yellowstone Lake Area.

Yellowstone Park, từ nay tôi viết tắt là YS, là một lâm viên đầu tiên và lớn nhất của Hoa Kỳ, được thành lập từ những năm đầu thế kỷ 20. YS thật là quá rộng, diện tích vào khoảng 2.3 triệu acres, tức vào khoảng 8.900km vuông. Bạn cứ tạm tưởng tượng một hình vuông mỗi bề 60miles thì đó chính là hình ảnh của YS. Chạy từ đông sang tây, từ bắc xuống nam với tốc độ giới hạn trong lâm viên từ 25-45 miles/giờ, bạn sẽ mất khoảng 2 tiếng. Đó là chưa kể chuyện kẹt xe nếu đi vào mùa hè vì quá đông du khách, hay các anh chị bò rừng (bisons), hươu, nai (deers, mooses), gấu đen, gấu nâu lang thang đi trên đường lộ, khiến thiên hạ đều ngưng lại chờ, hay chụp hình.

Qua khỏi Madison Junction đường xe chạy song song con sông nhỏ “Gibbon”. Hai bên sông có rừng cây xen lẫn với đồng cỏ xanh rất tươi mát. Đây là một lạc viên của động vật dã sinh. Nhìn xa xa sẽ thấy mấy con “elk”(nai sừng sám) ,  gấu và “bison” đang ăn cỏ. “Bison” còn được gọi là “Buffalo”. Xưa kia lúc người da trắng mới đến Tân Lục Địa họ thấy con thú quá to gíống như con bò hay trâu rồi gọi là “buffalo”(trâu). Thực ra “bison” không phải là trâu hay bò – tự nó chỉ là con “bison” mà thôi…

Dọc đường đến ngõ tẽ của 2 loops không khí bắt đầu có mùi trứng thối từ “hydrogen sulfide” (H2S) – đây là dấu hiệu của ôn tuyền (suối nước nóng) tương tợ như vùng Oku Nikko – NB. 

Chúng tôi lấy nhánh Nam của loop chạy đến “Heyden valley” – đây là một thung lũng với một thảo nguyên bao la. Dân ái mộ thú dã sinh tụ tập nơi đây khá đông. Họ trang bị với những ống nhồm và “spotting scope” loại “high power” để tìm đàn “elk” đang ăn cỏ ở gần hàng cây. Nơi đó chắc chắn là đàn sói – “wolfpack” sẽ chờ để săn bắt họ hầu có cơm chiều cho đêm nay. Không như con người sói chỉ đi săn khi đói mà thôi… 

Sau “Heyden valley” chúng tôi chạy ngang cây cầu “Fishing Bridge” hướng về cửa Đông qua một cạnh của hồ Yellowstone. Cầu nầy có dáng giống “Độ Nguyệt” kiều (渡月橋) của Kyoto trên con sông “Ôi” (大堰川) – vùng Arashiyama (嵐山). Đường về nhà trọ bắt đầu leo dốc, băng qua cánh rừng chết vì bị sâu bọ ăn rồi đổ ngã bởi gió lớn. Giao thông trên đường đột nhiên ngưng lại. Khi đến gần tôi mới biết là có gia đình con gấu “grizzly” đang ăn cỏ bên cạnh đường – Đây là dịp hiếm có cho phó nhồm như tôi để  bấm máy ảnh. Gấu “grizzly” là loài gấu to nhất Bắc Mỹ. Vùng Alaska gấu có thể nặng đến 540 kg (1,200 lb)  vì ăn nhiều cá “salmon”.

Xa lộ buổi chiều bắt đầu vắng xe. Nắng chiều hắt hiu khiến tôi chợt nhớ nhà và nhớ má nó. Chúng tôi đến hotel vừa kịp giờ cơm tối. Nơi hẻo lánh nầy không có phố xá hay tiệm ăn nào khác ngoài cái của nhà ngủ, nếu về đến trể thì phải nhịn đói thôi. Làm gì có cơm nguội của má mấy đứa nhỏ. Restaurant của hotel có “serve” thịt “bison” và cá “rainbow trout” – cả hai đều ngon miệng cả nên tôi đành nhắm mắt chọn một thứ trước, ngày sau sẽ ăn món còn lại.

Day 1

 West Yellowstone :

Sau khi nhận phòng tại khách sạn, chúng tôi đồng ý lái xe một vòng thăm dân cho biết. Thành phố West Yellowstone nằm ngay bên ngoài cửa Tây YS, chỉ cách khách sạn chúng tôi 500 thước. Thành phố chỉ có vài dảy phố chính bao bọc với núi đồi nằm xa xa. Thật đúng với câu “…đi dăm phút đã về chốn cũ…”. Điểm xa nhất của thành phố đến cổng tây YS chỉ chừng 1 mile. Thành phố dù nhỏ nhưng có đến hai supermarket (nhỏ thôi), chừng hơn chục nhà hàng, 4 nhà hàng Tàu, một tiệm bánh ngọt (bakery), thư viện, ngân hàng, khá nhiều cửa hàng bán đồ kỷ niệm, khách sạn chia nhau nằm khắp nơi nhưng chưa có khách sạn lớn như Marriot, Hilton. Có nhiều căn nhà cũ kỷ gần cả 100 năm.

đảo một vòng các nhà hàng xem nơi nào có “salad bar” ngon nhất. Cuối cùng chẳng thấy tiệm nào có quày salad nhiều như mong muốn nên chúng tôi kéo vào The Gusher Pizza & Sandwich Shoppe, nằm ở góc đường Madison và Dunraven, giá rất phải chăng, có cả video game, bàn bi-da, máy đánh bài (casino machines). Chọn cho mình một cái 1/3 pound hamburger và một ly bia lạnh – thật là sướng đời sau một ngày mệt mõi! Đây là một nhà hàng bạn nên ghé qua.

http://www.yellowstonepizza.com/menu

Khi vừa đến nơi, chúng tôi đi ra Trung Tâm Hướng Dẫn (Visitor Center) ngay trên con đường chính, Canyon Street,để xin bản đồ. Những người ở trung tâm nhiệt tình gợi ý đường đi và chỉ cách để xem được nhiều nơi nhất trong ba ngày chúng tôi lưu lại nơi đây.

Nhờ ghé thăm văn phòng “tourist Information” lấy tài liệu. Họ cũng đề nghị mua vé vào cửa luôn tại đây thay vì phải xếp hàng nơi cổng vào. Giá vé (pass) là $20 cho một xe hơi trong một tuần, bao nhiêu người trong xe cũng được. Còn xe gắn máy thì $15, người đi bộ $10. Ai có vé thì được ưu tiên vào cổng, không mất công chờ đợi.

Sinh hoạt buổi tối tại thành phố West Yellowstone này với dân số xấp xỉ 1,000 người thật là buồn. Khi còn sớm thì thấy bà con kéo nhau đi mua quà, hay vào quán cà phê/rượu đánh bi da, chơi game, hoặc đánh bài với máy. Tiểu bang Montana hiện đang bị tràn ngập bởi các “casino machines”. Đi đâu cũng bị chúng vây quanh. Nhờ lang thang đi lòng vòng, chúng tôi chấm được hai nơi mua quà khá nhất là Smith & Chandlers và tiệm One Dollar Shop nằm trên đường Yellowstone Ave đối diện với Museum thành phố. Các bạn nhớ nha, phố của West Yellowstone chỉ ” đi dăm phút là về chốn cũ”, nên cư dân nơi đây đều quen biết nhau, bạn tha hồ mà đi không mỏi chân đâu.

Day 2

Sáng ngày kế thức sớm, ăn sáng xong chúng tôi chạy về hướng “Fishing Bridge” để vào “loop Nam” phía dưới theo chiều kim đồng hồ.  Qua khỏi “West Thumb” đường 287 chạy ngang một cái đèo cao đến 2518 mét gọi là “Craig Pass”. Đèo nầy nằm trên một đường phân chia đại lục (Continental divide) của công viên. Cạnh bên đường có cái hồ rất nhỏ bé nhưng lại mang một sứ mạng lớn lao, lớn hơn cả Yellowstone – đó là hồ “Isa”. Như một người mẹ hiền tuy ốm yếu, “Isa” gom nước trời cho rồi chia ra cho 2 người con – rạch “Lewis” phía Đông, rạch “Firehole” phía Tây. Rạch trước chảy vào “Snake River”- một nhánh của đại hà “Columbia” và sẽ  đổ ra Thái Bình Dương. Rạch sau chảy vào sông “Missouri”, sau đó sẽ tìm đường ra Đại Tây Dương qua đại hà “Mississippi”.

Từ “Craig Pass” chạy tiếp trên đường “loop” sẽ đến “Old Faithful Geyser” – một thắng cảnh mọi du khách đến Yellowstone phải ghé xem. “Geyser” là vòi nước nóng ở dưới đất phun lên. Đây là một hiện tượng do nước ngầm thấm vào kẹt đá dưới đất bị dung nham núi lửa đung nóng, nước sôi không có chỗ chứa phải tìm chỗ vọt lên như ống hơi hỏa xa xưa kia. “Old Faithful Geyser” có chu kỳ phun khoảng 90 phút với chiều cao gần 45 mét. Vì làm việc đúng giờ đúng giấc nên được du khách mến đến viếng nhiều. Trên các postcard  của YNP thường có in hình của nó 

“Old Faithful Inn” là một hotel nằm ở địa điểm nầy và  thường được người ta nhắc đến khi nói về vườn quốc gia của US. Là một “log structure” (kiến trúc gỗ nguyên) lớn nhất Thế Giới, bên trong “Inn” có cái ban-công 4 tầng, cái lò sưởi cao đến 26 mét và nặng 500 tấn. Đây là một “National Historic Landmark“. Từ thời được khánh thành (1903) nơi đây đã từng đón tiếp nhiều vị Tổng Thống của Hoa Kỳ, trong đó có  Theodore Roosevelt. Vào dịp lễ Giáng Sinh “Inn” nầy thu hút rất nhiều khách “chịu khó”. Họ đến đây để đón mừng ngày lễ Chúa Jesus ra đời dưới bầu trời đêm đầy sao. Bên ngoài băng tuyết phủ trắng xóa, dưới màn đêm giá lạnh thỉnh thoảng có tiếng đàn sói gọi nhau tạo ra một quang cảnh lạ lùng. Họ gọi nó là “nơi huyền ảo”…

Yellowstone có hơn 1000 cái “geyser” lớn hay nhỏ – và bằng 2/3 của toàn Thế giới cộng lại. Đi cả ngày bất cứ hướng nào cũng có “geyser”. Cũng như “người đẹp” – có cái thấy xong thì ta nhớ, có cái thấy rồi lại thương… 

Bên cạnh “geyser” thường có  suối hay hồ nước nóng có độ a-xít cao cây cỏ không sống được. Mùa đông mấy con “bison” thường đến gần để được sưởi ấm trong những ngày đông băng giá…

Day 3

Ngày thứ 3 trong YNP chúng tôi chạy lại một phần của “Loop Nam” để xem tiếp những nơi còn sót ngày trước, xong lên “Loop Bắc” – vùng nầy có nhiều núi cao, thung lũng sâu, thác nước hùng vĩ và những bãi hoa dại. Hoa “lupine” và “poppy” cao nguyên rất đẹp. Vào đầu Xuân hoa có nhiều màu nhiều loại khác nhau. Nơi nào có hoa thì ta sẽ tìm thấy bướm – theo sau bướm là chim….

Nằm trên một cao nguyên  kéo dài từ Madison Junction, “Norris Geyser Basin” là nơi 2 loop Nam Bắc chia tay phía Tây của YNP. Chúng tôi chạy lên “loop Bắc” hướng về “Mammoth Hot spring”. Nếu “Old Faithful Geyser” là nơi du khách tụ tập đông đảo theo chu kỳ của vòi phun, Mammoth Hot Spring  thu hút người đến xem bất cứ lúc nào. “Hot Spring” có nghĩa là “ôn tuyền” hay suối nước nóng.  

Từ bãi đậu xe đi theo đường trail khoảng nửa cây số ta sẽ thấy một vùng đất nhô lên như mấy trái đồi bằng cẩm thạch trắng đang bốc hơi – đó là “Mammoth Hot Spring”. Khi đến gần ta mới bắt đầu thấy sự lạ lùng của vùng địa lý, một quang cảnh ngoài sự tưởng tượng hàng ngày của mọi người.  Vùng tham quan được bao quanh bởi một vòng “loop” xây trên sàn gỗ gọi là “boardwalk ” dài khoảng 1.75 miles và phải leo lên 100 mét chiều cao. Vừa đi vừa ngắm cảnh chắc cần hơn 2 tiếng đồng hồ. 

Mammoth Hot Spring

Từ “Mammoth Hot Spring” ta có thể chạy ra cửa Bắc của công viên. Nơi đây có cái cổng như một khải hoàn môn (triumphal arch) mang tên vị Tổng Thống rất nhiệt tình với việc thành lập vườn quốc gia – đó là “Roosevelt”. Cổng được xây cất bằng đá núi lửa địa phương phía trên có hàng chữ “For the Benefit and Enjoyment of the People” (vì sự phúc lợi và niềm vui của toàn dân). Xưa kia khi mới thành lập cổng Bắc là lối vào duy nhất của vườn quốc gia. Người ta đi tàu hỏa đến thành phố Gardiner – Montana sau đó mướn xe ngựa chở vào công viên.